بی‌تدبیری‌های وزارت فرهنگ و بسته شدن روزنه امید هنرمندان مذهبی/ از اعطای مجوز به کتاب‌های مسأله‌دار تا اجازه اکران به فیلمی که زن مومن و مذهبی را بیمار روانی جلوه می‌دهد!

گروه فرهنگی «سراج24»  با گذشت یک سال از روی کار آمدن دولت تدبیر و امید باید گفت که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این دولت نتوانسته نظر مثبت قشر مذهبی و حزب اللهی کشور رابه خود جذب کند. به عبارت دیگر اکثر هنرمندان ارزشی اعتقاد داشتند در رفتارهای این وزارتخانه تدبیری وجود ندارد و نتوانسته روزنه امید را در دل هنرمندان روشن کند.

علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت روحانی از همان روزهای اولیه فعالیتش در این وزارتخانه نشان داد که قصد دارد مسیر وزارت فرهنگ دوران اصلاحات را دنبال کند که این مسئله را می توان به خوبی در فعالیت های این وزارتخانه از قبیل موضوع واگذاری ممیزی به بعد از چاپ، اجازه فعالیت مجدد به نشر چشمه، دفاع سرسختانه وی از تکخوانی زنان در کشور، دادگاهی کردن مطبوعاتی مانند وطن امروز، 9 دی و حتی اجازه انتشار ماهنامه زنان امروز و ..... مشاهده کرد؛ نکته جالب اینجاست که تمامی اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این دوره با عکس العمل افکار عمومی و به خصوص قشر مذهبی جامعه رو به رو بوده است، ولی گویی علی جنتی به هیچ کدام از آنها توجهی نداشته و سخت درگیر فعالیت های غیرفرهنگی خود است.

عزم جدی علی جنتی برای ادامه سیاست‌های غیرفرهنگی!

با تمام مسائل و مشکلاتی که تنها در مدت یک سال از سوی وزارت فرهنگ  دولت یازدهم شاهد بوده ایم، آنچه از ظواهر امر به نظر می آید این است که گویی این وزارتخانه به هیچ وجه قصد ندارد از سیاست های فرهنگی! خود کوتاه بیاید؛ چرا که در حال حاضر خبرهایی مبنی بر حمایت این علی جنتی از فیلم ها و حتی کتاب های حاشیه‌دار به گوش می رسید. خبرهایی که از سوی این وزارتخانه تکذیب می شوند و نه تایید؛ تا از این طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنان یکی از پرحاشیه ترین وزارتخانه های دولت تدبیر و امید به شمار آید.

قطع به یقین وجود این همه حاشیه برای وزارتخانه ای که متولی اصلی فرهنگ در کشور است، اصلا مفید نخواهد بود؛ با این حال باید از علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد سوال کرد که چرا اقدامی برای پایان دادن به این حاشیه ها انجام نمی دهد؟

متاسفانه باید گفت علی جنتی قصد ندارد درهیچ کدام از حوزه های تحت اختیار خود فرهنگ ایرانی – اسلامی را پیاده کند؛ به گونه ای که می بینیم نه در حوزه سینما توانسته از فرهنگ اسلامی حمایت کند و نه در حوزه کتاب و ادبیات و قطعا حواشی موجود در بیست و ششمین نمایشگاه کتاب دلیل محکمی برای اتخاذ سیاست های غلط فرهنگی از سوی وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

وزارت فرهنگ و ارشاد دولت تدبیر و امید حامی فیلم‌های معاند نظام

متاسفانه فیلم های «خانه پدری» ساخته کیانوش عیاری؛ «قصه ها» به کارگردانی رخشان بنی اعتماد؛ «عصبانی نیستم» رضا درمیشیان و «پریناز» بهرام بهرامیان از جمله فیلم های حاشیه‌داری هستند که نه تنها وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی موضعی ای نسبت به آنها اتخاذ نکرده است؛ بلکه ظاهرا قصد حمایت و اکران آنها را نیز دارد. فیلم هایی که نه تنها هیچگونه سنخیتی با فرهنگ ایرانی – اسلامی ندارند، بلکه درست برعکس این فرهنگ را به تصویر کشیده و گاها خط قرمز نظام جمهوری اسلامی را نیز زیر پا گذاشته است.  

طبیعتا حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت یازدهم از فیلمی مانند «خانه پدری» در سال 89 ساخته شد اما وزارت ارشاد آن زمان و موسسه ناجی هنر به دلیل وجود صحنه ابتدایی فیلم، مجوز اکران آن را صادر نکرده اند، نشان دهنده سیاست های فرهنگی دولت تدبیر و امید است. فیلمی که ساخت آن را کارگردانی بر عهده داشته که کارنامه چندان روشنی ندارد، به گونه ای که 12 فیلم کیانوش عیاری تاکنون مجوز نمایش نگرفته اند.

 «عصبانی نیستم» رضا درمیشیان نیز که در واقع یک فیلم حامی فتنه 88 است، نه تنها از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توقیف نشده، بلکه این وزارتخانه تمام قد از این فیلم در مقابل مجلس شورای اسلامی و بالاخص اعضای کمیسیون فرهنگی دفاع کرد و مجوز اکران آن نیز صادر شده است.  

نکته جالب آخرین ساخته درمیشیان این است که این فیلم به خاطر حمایت خود از جریان فتنه در سی و دومین جشنواره فیلم فجر مورد انتقاد منتقدان، سیاسیون و نمایندگان مجلس قرار گرفت و در نهایت کارگردان این فیلم آن را از جریان داوری خارج کرد؛ با تمامی این مسائل باز هم وزارت ارشاد دولت یازدهم قصد اکران فیلم حامی فتنه را دارد.

«قصه ها» به کارگردانی رخشان بنی اعتماد نیز از دیگر فیلم های حاشیه دار سی و دومین جشنواره فیلم فجر به شمار می رود که این فیلم نیز طبق سیاست های فرهنگی وزارتخانه فرهنگی دولت یازدهم مورد حمایت قرار گرفته است. شاید مهمترین حاشیه «قصه‌ها»ی بنی اعتماد را بتوان پروانه نمایش بسیار عجیب و غریب آن دانست، به گونه ای که طبق این پروانه نمایش این فیلم تا 2 سال نمی تواند هیچ اکان رسمی داشته باشد. در واقع  پروانه نمایش فیلم «قصه‌ها» 2 سال پیش صادر شد اما حق اکران عمومی و حق اکران در خارج از کشور و پخش در نمایش خانگی نداشت؛ با این حال این فیلم نیز قرار است به زودی اکران شود.

فیلم «پریناز» ساخته بهرام بهرامیان نیز که 4 سال توقیف بود، با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و با نظر معاونان مسئول علی جنتی از توقیف خارج و مجوز اکران دریافت کرده است.

اصل ماجرای توقیف «پریناز» از این قرار است که شخصیت اصلی داستان که فاطمه معتمدآریا ایفاگر نقش اوست و زنی  بسیار مومن و مذهبی است مشکلات شدیدی در زمینه وسواس‌های فکری دارد و این اختلالات شخصیتی مشکلات زیادی را برای او خانواده‌اش ایجاد کرده است؛ طبیعتا به تصویر کشیدن چنین تصویری از زن مومن و مذهبی خلاف واقعیت های اسلامی است؛ حال باید این سوال را پرسید که با وجود این همه مشکل در فیلم های ذکر شده، علی جنتی و معاونان وی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چه نکته مثبتی در این چند فیلم حاشیه دار دیده اند که به آنها مجوز اکران می دهند.

سیاست‌های غلط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه کتاب و ادبیات

البته نباید اتخاذ سیاست های فرهنگی معاند انقلاب اسلامی در حوزه کتاب و ادبیات را از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد دولت یازدهم فراموش کرد. اجازه فعالیت دوباره به «نشر چشمه»، مجوز انتشار به کتاب «ایران در گذار روزگاران» که کتابی حامی رژیم پهلوی و رضاخان به شمار می رود، از جمله آنها است.

کتاب «زوالِ کُلُنِل» نوشته محمود دولت آبادی از جمله کتاب هایی که می توان گفت خط قرمزهای نظام جمهوری اسلامی را زیر پا گذاشته است، البته هنوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز انتشار این کتاب را صادر نکرده اند، ولی اینگونه به نظر می رسد که گویی قصد اثبات کردن سیاست های غیرفرهنگی خود را دارند.

با تمامی این تفاسیر گویی وزارت فرهنگ دولت یازدهم به هیج وجه قصد ندارد ذره ای از سیاست های غلط فرهنگی خود کوتاه بیاید، البته امیدواریم در آینده شاهد تغییر سیاست های فعلی این وزارتخانه باشیم.